Er is iets geks aan regels. Ze lijken ons te beschermen, maar vaak zetten ze ons juist vast. Regels zeggen wat níét mag, waar de grens ligt, en wat er gebeurt als je die overtreedt. Ze maken van mensen controleurs, niet medeleden. En dat wringt – waar samenwerking, vertrouwen en respect juist de kern vormen van wat we als verenigingsleden samen willen beleven.
Daarom is het tijd voor een andere benadering: van regels naar afspraken. Dat lijkt een klein verschil, maar het verandert alles. Een regel komt van bovenaf, een afspraak maken we sámen. Een regel dwingt, een afspraak verbindt. Waar regels wantrouwen veronderstellen, gaat een afspraak uit van vertrouwen. En dat past beter bij wie we zijn en willen zijn.
Een afspraak vraagt ook iets van onszelf. Het betekent luisteren, overleggen, soms toegeven. Niet roepen “zo hoort het”, maar vragen “hoe doen wíj dit samen het beste?” Dat maakt ons medeverantwoordelijk — niet alleen voor onze eigen activiteiten, maar ook voor wat we doen met elkaar.
En geldt dit ook niet voor kerken en geloofsgemeenschappen? Met name de katholieke kerk kent vele regels. We hebben zelfs een wetboek (CIC: Codex Iuris Canonici). Ook de liturgie is aan honderden regeltjes en voorschriften gebonden. In mijn ogen belemmert dat de werking van de Heilige Geest bij de priesters. Zo ervaar ik het tenminste. In het evangelie vinden we geen liturgische voorschriften. Jezus had er volgens mij ook een hekel aan. Hij komt bijvoorbeeld met de Schriftgeleerden en Farizeeën in conflict over de sabbatswetten. Bij het laatste Avondmaal zegt Hij alleen na de dankzegging: “Neemt en eet … neemt deze beker en drinkt er allen uit….”. Hij vraagt de apostelen niet naar een belijdenis. Hij stelt geen voorwaarden aan deelname!
Later zal Paulus wel liturgische voorschriften gaan geven aan de Korinthiers omdat daar onenigheid ontstond onder de deelnemers aan de Maaltijd des Heren. (1 Kor. 11,17 en volgende). Twee hoofdstukken later geeft hij het belangrijkste voorschrift voor de christenen: de naastenliefde!!!!