Pius X geëxcommuniceerd?

Naar aanleiding van enkele bisschopswijdingen binnen het Pius X broederschap (FSSPX) verschenen in de kranten berichten dat de broederschap, haar bisschoppen en gelovigen automatische geëxcommuniceerd zouden zijn. De broederschap ontkent dat omdat er sprake zou zijn van een noodtoestand. Wie er ook gelijk heeft, de hele gang van zaken bedroeft mij.

Jezus heeft op het laatste Avondmaal hartstochtelijk gebeden om eenheid onder zijn leerlingen. Verdeeldheid is het werk van de duivel. Een excommunicatie vind ik middeleeuws. Niet meer van deze tijd waarin we als krimpende kerk toch met elkaar in gesprek moeten blijven en ruimte moeten bieden voor pluriformiteit en eigen geweten.

Wat de verschillende inzichten zijn over de waarde van het Tweede Vaticaans Concilie en de daar genomen besluiten, heb ik niet voldoende bestudeerd om er een oordeel over te geven. Wie daar het gelijk aan zijn zijde heeft mogen heilige theologen beoordelen.

Maar waar het gaat over vormgeving van de liturgie zie ik geen reden om deze broederschap te verbieden de liturgie te vieren in de vorm die eeuwenlang standaard was in de Rooms Katholieke Kerk. Daar kan niets verkeerd aan zijn.

Ik heb niets met de Pius X-liturgie die vooral eredienst is met veel pracht en praal. Maar ik denk dat het God niets uitmaakt hoe we Hem vereren: met Taizégezangen, Latijnse zang, Gospel of Nederlandse zang. Als het met de intentie is God te danken en te vragen om zijn genade, is het Hem allemaal goed.

Jezus geeft op het laatste Avondmaal geen liturgische voorschriften. Hij vraagt zijn leerlingen op dat moment ook niet naar een belijdenis van bepaalde sacramententheologie, dogma’s of kerklidmaatschap. Hij zegt alleen: "Neemt en eet, dit is mijn Lichaam".

Elk sacrament is een teken van Gods liefde. Vergelijk het met een kus of een roos die je iemand geeft om je liefde of dankbaarheid uit te drukken. Hoe kun je dan spreken over de geldigheid van sacramenten? Doop of absolutie door een geëxcommuniceerde priester zou niet geldig zijn. Betekent dat dan dat God zijn genade niet meer geeft? Is een kus die je op de verkeerde wang geeft niet meer geldig? De kus van Judas in de Hof van Olijven was niet geldig, want dat was een verraderskus. Is een roos die een kind langs de weg geplukt heeft (illegaal) voor haar moeder geen teken van liefde meer? Liturgie die met de goede intenties gevierd wordt kan niet ongeldig zijn. God conformeert zijn genade niet aan het kerkelijk recht. Het moet andersom zijn: de kerk moet haar kerkelijk recht conformeren aan Gods wil, aan Jezus en zijn Blijde Boodschap

Allen die Christus toegewijd leven horen bij de ene katholieke kerk, ook protestanten en orthodoxen. Exclusief denken is niet christelijk. Inclusief denken, zoals Jezus deed, is een grote verworvenheid van deze tijd.

In een gezin zijn er ook altijd wel wat meningsverschillen. Toch ga je samen aan tafel omdat je broers en zussen bent van elkaar, kinderen van één vader en moeder. We zijn allemaal kinderen van éen Vader, de hemelse. Daarom hoop ik dat excommunicatie snel uit het kerkelijk recht verdwijnt. Wat winnen we er mee? Niets. Het kost alleen maar steeds meer gelovigen.

Winfried Kuipers, internetpastoor